Tư lợi là gì
Tư lợi là gì: khác ích kỷ ở đâu, khác tham nhũng ở đâu
Tư lợi là mưu lợi riêng khi đang giữ vai trò người khác giao. Ích kỷ là thái độ sống, tham nhũng là khái niệm pháp lý hẹp cho người có chức vụ, quyền hạn.
Wiki · tuloi.com
Cẩm nang liêm chính và xung đột lợi ích đời thường: tư lợi là gì, xung đột lợi ích ở công sở, quà tặng – quà biếu – phong bì, người nhà và quỹ chung, trường học – bệnh viện, kinh doanh nhỏ và đối tác, quảng cáo trá hình trên mạng, khai báo – tự rút lui – minh bạch trong nhóm nhỏ, vì sao người tốt vẫn trượt, ca dao tục ngữ về lợi – nghĩa.
Tư lợi là gì
Tư lợi là mưu lợi riêng khi đang giữ vai trò người khác giao. Ích kỷ là thái độ sống, tham nhũng là khái niệm pháp lý hẹp cho người có chức vụ, quyền hạn.
Tư lợi là gì
Xung đột lợi ích là khi lợi riêng có thể kéo lệch việc mình làm thay người khác. Có ba dạng: thực tế, tiềm ẩn, bị nhìn nhận; có xung đột chưa phải là sai.
Tư lợi là gì
Kiếm lời không sai khi người kia biết và đồng ý. Lợi ích thành tư lợi khi sinh ra từ vai trò mình giữ thay người khác, đi ngược bổn phận và bị giấu đi.
Tư lợi là gì
Người được giao việc cầm tiền, thông tin, quyền chọn của người khác mà ít bị kiểm. Khoảng chênh thông tin đó là chỗ lợi riêng dễ len vào nhất.
Tư lợi là gì
Vùng xám là việc không phạm luật nhưng có lợi riêng chen vào mà không được nói ra. Nó không cần trừng phạt, chỉ cần nói trước và để người khác cùng quyết.
Tư lợi là gì
Lợi ích kéo lệch quyết định không chỉ là tiền. Tình thân, ân huệ, thể diện, cơ hội tương lai và cả sự tiện lợi đều là lợi ích riêng cần nhận ra và khai báo.
Tư lợi là gì
Liêm chính là giữ lời nói, việc làm và bổn phận khớp nhau, kể cả khi không ai kiểm tra. Nó không phải chưa từng cám dỗ, mà là thói quen xử lý cám dỗ đúng cách.
Tư lợi là gì
Tư lợi là mưu lợi riêng khi đang giữ vai trò người khác giao. Ích kỷ là thái độ sống, tham nhũng là khái niệm pháp lý hẹp cho người có chức vụ, quyền hạn.
Tư lợi là gì
Xung đột lợi ích là khi lợi riêng có thể kéo lệch việc mình làm thay người khác. Có ba dạng: thực tế, tiềm ẩn, bị nhìn nhận; có xung đột chưa phải là sai.
Tư lợi là gì
Kiếm lời không sai khi người kia biết và đồng ý. Lợi ích thành tư lợi khi sinh ra từ vai trò mình giữ thay người khác, đi ngược bổn phận và bị giấu đi.
Xung đột lợi ích ở công sở
Mua hàng của người quen cho công ty không sai nếu nói rõ quan hệ, để họ cạnh tranh ngang các bên khác và người khác duyệt. Sai là giấu rồi tự tay chọn.
Xung đột lợi ích ở công sở
Lại quả là khoản tiền bên bán trả ngược về cá nhân người quyết định mua mà công ty không biết. Chiết khấu ghi vào hoá đơn cho công ty thì là chuyện khác.
Xung đột lợi ích ở công sở
Tuyển người nhà ổn khi họ qua đúng vòng tuyển, người giới thiệu không ngồi hội đồng và hai người không chấm điểm cho nhau. Giữ suất sẵn thì thành chuyện.
Quà tặng & phong bì
Quà tặng, quà biếu và phong bì khác nhau ở lúc trao và vai trò người nhận, không ở giá trị. Cùng món quà, trao khi người nhận sắp quyết việc của mình là chuyện
Quà tặng & phong bì
Có. Dana và Loewenstein (JAMA, 2003) cho thấy quà nhỏ vẫn gây thiên vị, phần lớn vô thức, và người nhận thường tin mình không bị ảnh hưởng nên càng khó tự sửa.
Quà tặng & phong bì
Quà Tết cho sếp và đối tác nên vừa với quan hệ, trao công khai, không gắn với việc đang chờ quyết. Dừng lại khi người nhận đang xét thưởng hay chọn nhà cung cấp
Người nhà & quỹ chung
Tình thân dễ lẫn vào việc chung vì giúp người nhà là bổn phận còn của chung thì ít ai lo. Để người nhà hưởng lợi trên phần của người khác khi đang giữ vai trò l
Người nhà & quỹ chung
Giới thiệu người quen là bình thường; thành đi cửa sau khi lời giới thiệu thay cho quy trình. Thư giới thiệu đúng nói thật năng lực, nói rõ quan hệ, để nơi tuyể
Người nhà & quỹ chung
Người thân nhờ chạy việc thì nhận phần giúp chính đáng như chỉ thủ tục, xem hồ sơ, đi cùng, và từ chối phần đi tắt. Khung ba bước và câu nói mẫu để giữ tình.
Trường học & bệnh viện
Người nhà đưa phong bì cho bác sĩ phần lớn vì lo, không phải để mua sai phạm. Chăm sóc tốt là quyền của người bệnh; có cách cảm ơn không đặt ai vào thế khó.
Trường học & bệnh viện
Nhờ người quen trong bệnh viện để được chỉ dẫn, giải thích thì không lấy của ai. Nhờ chen lượt mổ, lượt chụp, giường bệnh thì luôn có người khác phải chờ thêm.
Trường học & bệnh viện
Xung đột lợi ích trong kê đơn xảy ra khi người kê đơn nhận lợi ích riêng từ hãng thuốc. Người bệnh nên hỏi tên hoạt chất, lý do từng thuốc và có lựa chọn khác k
Kinh doanh nhỏ & đối tác
Hùn vốn mà một người bán hàng nhà mình cho công ty chung thì người đó đứng cả hai phía giao dịch. Không sai nếu nói rõ, so giá và người góp vốn kia được quyền đ
Kinh doanh nhỏ & đối tác
Mở tiệm riêng không sai; sai là giấu người góp vốn và mang theo danh sách khách, nhân viên, công thức của tiệm chung. Tách ra sạch: nói trước, thoả thuận, viết
Kinh doanh nhỏ & đối tác
Môi giới nhận phí hai đầu là thu phí cả bên bán lẫn bên mua, tạo xung đột lợi ích về giá. Nên hỏi môi giới làm cho ai, nhận phí từ ai trước khi đặt cọc.
Mạng xã hội & quảng cáo trá hình
Quảng cáo trá hình là nội dung đã nhận tiền, hàng hoặc hoa hồng nhưng trình bày như chia sẻ thật. Sai không ở việc nhận tiền mà ở việc giấu nó khỏi người xem.
Mạng xã hội & quảng cáo trá hình
Người theo dõi tin người có ảnh hưởng như tin người quen, nên khi biết lời khen đã được trả tiền mà bị giấu, họ thấy bị lừa và nghi lại cả những bài cũ.
Mạng xã hội & quảng cáo trá hình
Ghi hợp tác đúng là nói rõ nhận gì, từ ai, đặt ở dòng đầu bài hay vài giây đầu video. Một câu tiếng Việt tự nhiên kèm nhãn của nền tảng là đủ rõ mà vẫn có duyên
Khai báo & minh bạch
Khai báo xung đột lợi ích là chủ động báo người có thẩm quyền rằng mình có lợi ích riêng trong việc đang làm: nói sớm, nói đủ năm ý và nói đúng người quyết thay
Khai báo & minh bạch
Tự rút lui là đứng ngoài trọn phần quyết định mình có lợi ích: không bàn, không chấm, không vận động. Nên làm khi quan hệ gần, vai trò trực tiếp, người ngoài dễ
Khai báo & minh bạch
Khai báo xung đột lợi ích cần nhưng chưa đủ: theo Cain, Loewenstein và Moore 2005, người khuyên có thể khuyên lệch hơn sau khi khai, người nghe chỉnh không đủ.
Vì sao người tốt vẫn trượt
Người trung thực vẫn gian một ít, vừa đủ để thấy mình tử tế. Nghiên cứu 2008 nói gì, phần nào không lặp lại được, và bài học cho chuyện giữ quỹ, giữ việc.
Vì sao người tốt vẫn trượt
Dốc trơn là khi sai phạm nhỏ tăng dần dẫn tới sai lớn dễ hơn một bước nhảy lớn. Nghiên cứu Welsh 2015, các bậc trượt thường gặp và cách dừng ở bậc một.
Vì sao người tốt vẫn trượt
Ba câu tự biện minh hay gặp nhất khi lợi riêng chen vào việc chung, cơ chế tách rời đạo đức của Bandura đứng sau và cách bắt chúng ngay khi vừa bật lên.
Ca dao & văn hoá lợi – nghĩa
Ca dao tục ngữ Việt không chê kiếm lợi, chỉ chê lợi làm mất nghĩa. Bản đồ các câu quen thuộc về lòng tham, của chung, người nhà và cách dùng chúng cho đúng hôm
Ca dao & văn hoá lợi – nghĩa
Trọng nghĩa khinh tài là coi trọng điều nghĩa, xem nhẹ tiền của khi hai thứ va nhau. Gốc từ Luận ngữ, Mạnh Tử, hình mẫu Lục Vân Tiên và cách hiểu không lệch hôm
Ca dao & văn hoá lợi – nghĩa
Tục ngữ mô tả cảnh một người có chức thì cả họ được hưởng theo. Giúp người nhà bằng của mình là tình, bằng quyền được giao là tư lợi; cách từ chối mà vẫn giữ tì